تداخل دارویی قهوه موضوعی کمتر شناختهشده اما میتواند تأثیرات جدی بر روند درمان دارویی داشته باشد. بسیاری از افراد بهطور روزانه قهوه مینوشند، بیآنکه بدانند این نوشیدنی محبوب ممکن است با داروهایی که مصرف میکنند تداخل داشته باشد.
ترکیبات فعال موجود در قهوه، بهویژه کافئین، میتوانند جذب برخی داروها را کاهش دهند، سرعت متابولیسم آنها را در کبد تغییر دهند یا حتی باعث بروز عوارض ناخواسته شوند. شناخت این تداخلها به ما کمک میکند تا داروها را مؤثرتر و ایمنتر مصرف کنیم و از خطرات احتمالی جلوگیری نماییم.
استفاده از قهوه سبز یا همان قهوه خام این امکان را میدهد که خودتان فرآیند رست و تهیه قهوه را کنترل کنید و میزان کافئین مصرفی را به شکل دقیق تنظیم کنید. برای دسترسی به دانههای تازه و باکیفیت و تجربه قهوهای سالم و خوشطعم، بهترین راه خرید قهوه دان سبز از فروشگاه اریدو کافی است.
داروهایی که نباید با قهوه بخوریم
داروهایی که همراه با قهوه مصرف شوند ممکن است دچار تداخل شده و اثربخشی آنها کاهش یافته یا عوارض جانبی آنها افزایش یابد.
در صورت مصرف داروهایی که با قهوه تداخل دارند، جایگزین کردن آن با نوشیدنیهای مناسب اهمیت دارد. خرید چای ماسالا میتواند گزینهای خوشطعم و بیخطر برای استفاده در کنار مصرف دارو باشد.
قهوه میتواند جذب برخی داروها را کاهش داده، متابولیسم آنها را تغییر داده یا اثرات آنها را در بدن تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، مصرف همزمان برخی داروها با قهوه توصیه نمیشود یا باید با فاصله زمانی مناسب انجام شود.
| نام دارو | اثر تداخل با قهوه | توصیه مصرف |
| لووتیروکسین (Levothyroxine) | کاهش جذب دارو در روده؛ بیاثر شدن درمان تیروئید | مصرف با معده خالی، ۳۰–۶۰ دقیقه قبل از قهوه |
| سولفات آهن / فروس سولفات (Ferrous Sulfate) | جلوگیری از جذب آهن توسط ترکیبات قهوه مانند تانن | حداقل ۲ ساعت فاصله بین مصرف آهن و قهوه |
| سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin) | کافئین دیرتر تجزیه میشود → بیخوابی، تپش قلب، اضطراب | محدود کردن مصرف قهوه در طول درمان |
| نورفلوکساسین (Norfloxacin) | مشابه سیپروفلوکساسین؛ افزایش عوارض جانبی کافئین | مصرف قهوه با فاصله، یا استفاده از قهوه بدون کافئین |
| کلوزاپین (Clozapine) | افزایش سطح دارو در خون؛ تشنج، بینظمی ضربان قلب | پرهیز یا محدود کردن قهوه، مشورت با پزشک |
| دیازپام (Diazepam) | کافئین اثر آرامبخشی دارو را کم میکند | پرهیز از قهوه هنگام مصرف داروهای آرامبخش |
| زولپیدم (Zolpidem) | بیاثر شدن دارو، افزایش بیخوابی | در شبها یا زمان خواب از قهوه پرهیز شود |
| پروپرانولول (Propranolol) | اثر کاهشدهنده ضربان قلب را کم میکند | مصرف قهوه با فاصله، مشورت با پزشک |
| وراپامیل (Verapamil) | تضعیف اثر دارو بر کنترل فشار خون | عدم مصرف همزمان با قهوه |
| فنلزین (Phenelzine) | افزایش خطرناک فشار خون با مصرف همزمان کافئین | پرهیز کامل از قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار |
| آسپرین (Aspirin) | تحریک بیشتر معده؛ افزایش احتمال خونریزی گوارشی | مصرف قهوه با احتیاط و همراه غذا |
| ایبوپروفن (Ibuprofen) | افزایش اسید معده و تحریک معده | مصرف قهوه با فاصله یا همراه غذا |
| وارفارین (Warfarin) | احتمال تغییر سطح دارو؛ اثر متغیر در بدن | قهوه را بهصورت ثابت مصرف کنید؛ مشورت با پزشک |
| تئوفیلین (Theophylline) | تقویت بیش از حد اثر دارو؛ تهوع، اضطراب، بیخوابی | مصرف قهوه بسیار محدود یا پرهیز کامل |
| رانیتیدین / فاموتیدین (Ranitidine / Famotidine) | قهوه ممکن است اثر ضدترشی دارو را کاهش دهد | قهوه با فاصله مصرف شود |
| امپرازول / پانتوپرازول (Omeprazole / Pantoprazole) | قهوه باعث بازگشت اسید و کاهش اثر دارو میشود | پرهیز از مصرف قهوه هنگام درمان رفلاکس |
| متوترکسات (Methotrexate) | خطر افزایش سمیت کبدی در مصرف همزمان با کافئین | کاهش یا حذف مصرف قهوه در طول درمان |
چند ساعت بعد از قرص قهوه بخوریم
برای کاهش اثر منفی قهوه بر دارو، معمولاً توصیه میشود حداقل یک تا دو ساعت بین مصرف دارو و نوشیدن قهوه فاصله گذاشته شود. رعایت این فاصله زمانی باعث میشود تداخل دارویی قهوه کاهش یابد و دارو بتواند اثر خود را حفظ کند.
تداخل دارویی قهوه با داروهای قلبی
یکی از مهمترین موارد تداخل دارویی قهوه مربوط به داروهای قلبی است. داروهایی مانند پروپرانولول (Propranolol) یا وراپامیل (Verapamil) که برای تنظیم ضربان قلب یا کنترل فشار خون تجویز میشوند، ممکن است در صورت خرید قهوه کافئین بالا و مصرف آن با این داروها دچار تداخل شوند. کافئین میتواند با افزایش تحریک سیستم قلبی–عروقی، اثر این داروها را کاهش داده یا حتی موجب افزایش ضربان قلب شود؛ در حالی که هدف از مصرف دارو، کاهش یا تنظیم آن است. به همین دلیل، مصرف قهوههای با کافئین بالا میتواند اثربخشی درمان را مختل کرده و در برخی شرایط خطرناک باشد.
تداخل پروپرانول با قهوه
پروپرانول برای کاهش ضربان قلب و کنترل فشار خون تجویز میشود، اما مصرف همزمان قهوه میتواند اثر دارو را کاهش دهد. کافئین، با خاصیت محرک خود، ممکن است فشار خون و ضربان قلب را بالا ببرد و باعث شود دارو نتواند به درستی عمل کند. رعایت فاصله بین مصرف دارو و نوشیدن قهوه از اهمیت بالایی برخوردار است.
قهوه و داروهای آرامبخش یا خوابآور
در دسته دیگری از تداخلها، میرسیم به داروهای آرامبخش مثل دیازپام (Diazepam) یا زولپیدم (Zolpidem). مصرف این داروها برای خواب یا کاهش اضطراب توصیه میشود. اما قهوه که خودش خاصیت محرک دارد، دقیقاً برخلاف این داروها عمل میکند. در نتیجه، نوشیدن قهوه در زمانی که از این داروها استفاده میشود، میتواند اثر آرامبخش دارو را کم کند. این هم نمونه دیگری از تداخل دارویی قهوه است که باید جدی گرفته شود.
پوکساید و قهوه
پوکساید و قهوه اثرات کاملاً مخالفی بر سیستم عصبی دارند. پوکساید یک داروی آرامبخش از گروه بنزودیازپینهاست، در حالی که قهوه خاصیت تحریککننده دارد. مصرف همزمان پوکساید و قهوه میتواند اثر آرامبخش دارو را کاهش داده و حتی باعث تشدید اضطراب و بیقراری شود. به همین دلیل، در دوره مصرف پوکساید توصیه میشود مصرف قهوه به حداقل برسد یا کاملاً حذف شود.
تداخل دارویی قهوه با آنتیبیوتیکها
برخی آنتیبیوتیکها مانند سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin) یا نورفلوکساسین (Norfloxacin) با کافئین تداخل دارند. این داروها میتوانند سرعت تجزیه کافئین در بدن را کاهش دهند و باعث شوند اثرات آن مدت بیشتری باقی بماند. در نتیجه، فرد ممکن است دچار بیخوابی، تپش قلب یا اضطراب شود. پس در دوران مصرف این آنتیبیوتیکها، بهتر است قهوه را محدود یا حتی حذف کنید تا دچار تداخل دارویی قهوه نشوید.
قهوه و داروهای تیروئید
داروی لووتیروکسین (Levothyroxine) که برای درمان کمکاری تیروئید مصرف میشود، یکی دیگر از داروهایی است که با قهوه تداخل دارد. تحقیقات نشان دادهاند که قهوه میتواند جذب لووتیروکسین در روده را تا حد زیادی کاهش دهد. برای جلوگیری از تداخل دارویی قهوه در این مورد، توصیه میشود لووتیروکسین را با معده خالی و دستکم ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از مصرف قهوه یا صبحانه مصرف کنید.
تداخل دارویی قهوه با داروهای ضدافسردگی
بعضی داروهای ضدافسردگی مثل MAOIها (مثلاً فنلزین یا ترانیلسیپرومین) با کافئین تداخل دارند. مصرف همزمان این داروها با قهوه ممکن است فشار خون را بهطور خطرناکی افزایش دهد. بنابراین افرادی که از داروهای خاص روانپزشکی استفاده میکنند باید حتماً در مورد تداخل دارویی قهوه با پزشک خود مشورت کنند.
مدافینیل و قهوه
مدافینیل و قهوه هر دو اثر تحریککننده بر سیستم عصبی مرکزی دارند و مصرف همزمان آنها میتواند باعث تشدید این اثر شود. در صورت مصرف مدافینیل و قهوه با هم، احتمال بروز بیقراری، اضطراب، تپش قلب و بیخوابی افزایش مییابد. به همین دلیل، در زمان مصرف مدافینیل و قهوه بهتر است مقدار قهوه محدود شود یا با فاصله زمانی استفاده گردد تا از تحریک بیشازحد سیستم عصبی جلوگیری شود.
تداخل سرترالین با قهوه
سرترالین برای کنترل حالتهای روحی و روانی استفاده میشود و نوشیدن قهوه همزمان با آن ممکن است باعث تحریک، بیقراری یا مشکل در خواب شود. برای کاهش این اثرات، مصرف قهوه با فاصله از دارو توصیه میشود و توجه به تداخل دارویی قهوه ضروری است. تداخل دارویی قهوه با سرترالین معمولاً منجر به کاهش اثر آرامبخشی دارو و افزایش تحریکپذیری میشود، بنابراین بهتر است قهوه با فاصله زمانی از دارو مصرف شود.
تداخل فلوکستین با قھوه
فلوکستین ممکن است باعث تغییر ریتم خواب یا حالت روحی شود و مصرف همزمان قهوه این اثرات را تشدید میکند. نوشیدن قهوه با دارو میتواند باعث اضطراب یا بیقراری شود و برای جلوگیری از این مشکل، رعایت فاصله زمانی توصیه میشود. تداخل دارویی قهوه در این حالت نباید نادیده گرفته شود.
مصرف قهوه با داروهای اعصاب
مصرف قهوه با داروهای اعصاب، بهویژه داروهایی که برای کاهش اضطراب، ایجاد آرامش یا تنظیم فعالیت سیستم عصبی تجویز میشوند، میتواند باعث تداخل در اثر دارو شود. کافئین موجود در قهوه با خاصیت تحریککنندگی خود ممکن است اثر آرامبخش این داروها را کاهش دهد و در نتیجه علائمی مانند بیقراری، افزایش تنش عصبی، تپش قلب و اختلال خواب را تشدید کند. در برخی موارد، مصرف همزمان قهوه با داروهای اعصاب میتواند باعث نوسان در شدت اثر دارو شده و پاسخ درمانی را غیرقابل پیشبینی کند. به همین دلیل، معمولاً توصیه میشود در دوره مصرف داروهای اعصاب، مصرف قهوه محدود شود یا با فاصله زمانی از دارو انجام گیرد تا اثر درمانی دارو حفظ شود.
تداخل قهوه با ویتامین ها
تداخل قهوه با ویتامینها بیشتر به دلیل وجود کافئین و ترکیبات موجود در قهوه است که میتوانند جذب یا دفع برخی ویتامینها را تحت تأثیر قرار دهند. قهوه بهویژه میتواند جذب ویتامینهای گروه B مانند B1، B6 و B12 را کاهش دهد یا دفع آنها را از طریق ادرار افزایش دهد، به همین دلیل مصرف همزمان قهوه با این ویتامینها توصیه نمیشود. همچنین کافئین میتواند جذب ویتامین C را تا حدی کاهش دهد. در مورد ویتامینهای محلول در چربی مانند A، D، E و K، قهوه تداخل مستقیم و قابلتوجهی ایجاد نمیکند، اما مصرف زیاد قهوه ممکن است بهطور غیرمستقیم بر تعادل تغذیهای بدن اثر بگذارد. بهطور کلی، برای بهرهمندی بهتر از ویتامینها، توصیه میشود آنها با فاصله حداقل یک تا دو ساعت از مصرف قهوه استفاده شوند.
مصرف ب۲ با قهوه
مصرف ب۲ با قهوه معمولاً تداخل جدی ایجاد نمیکند. ویتامین B2 یک ویتامین محلول در آب است و قهوه تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد آن ندارد، اما کافئین ممکن است جذب برخی ویتامینهای گروه B را بهطور جزئی کاهش دهد. برای جذب بهتر، توصیه میشود مصرف ب۲ با قهوه همزمان نباشد و بین آنها فاصله زمانی کوتاهی در نظر گرفته شود.
مکملهای آهن و قهوه
بسیاری از افراد، بهویژه خانمها، از مکملهای آهن استفاده میکنند. باید بدانید که قهوه یکی از موانع جدی جذب آهن در بدن است. تاننهای موجود در قهوه میتوانند جذب آهن را از مکملها یا حتی غذا کاهش دهند. بنابراین مصرف مکمل آهن همراه یا بلافاصله بعد از قهوه اصلاً توصیه نمیشود. برای جلوگیری از تداخل دارویی قهوه با آهن، بهتر است بین مصرف مکمل آهن و قهوه حداقل ۲ ساعت فاصله بیندازید.
تداخل قرص کلسیم با قھوه
قهوه میتواند جذب کلسیم را کاهش دهد و در نتیجه اثر مکملهای کلسیم کمتر شود. برای بهرهمندی کامل از دارو، بهتر است بین مصرف قرص و نوشیدن قهوه فاصله یک تا دو ساعته رعایت شود. این روش کمک میکند تداخل دارویی قهوه به حداقل برسد.
قهوه و داروهای ضداسید و معده
داروهایی مثل امپرازول (Omeprazole) یا رانیتیدین (Ranitidine) که برای رفلاکس یا ترشکردن معده تجویز میشوند، هم میتوانند با قهوه تداخل داشته باشند. قهوه ممکن است باعث افزایش اسید معده شود و اثر دارو را کم کند. از طرف دیگر، مصرف همزمان این داروها با قهوه میتواند باعث سوزش معده یا تحریک مخاط گوارشی شود. این یکی دیگر از مصادیق مهم تداخل دارویی قهوه است که باید مورد توجه قرار گیرد.
تداخل دارویی قهوه با مسکن ها
تداخل دارویی قهوه با مسکنها به دلیل وجود کافئین، میتواند بر جذب دارو و همچنین بر سیستم عصبی و گوارش اثر بگذارد. مصرف همزمان قهوه با مسکنهایی مانند ناپروکسن، دیکلوفناک و آسپرین میتواند احتمال تحریک معده، سوزش سردل و خونریزی گوارشی را افزایش دهد، زیرا این داروها مانند قهوه بر مخاط معده اثر تحریکی دارند. در مورد مسکنهایی مانند ترامادول، قهوه ممکن است با افزایش تحریک سیستم عصبی باعث بیقراری، تهوع، تپش قلب یا اختلال خواب شود و در برخی افراد شدت عوارض جانبی را بیشتر کند. همچنین مصرف قهوه همراه با مسکنهای ترکیبی حاوی کافئین (مانند برخی سردردها) میتواند منجر به دریافت بیشازحد کافئین و بروز علائمی مانند اضطراب، لرزش دست و افزایش ضربان قلب شود. بهطور کلی، برای کاهش عوارض جانبی، بهتر است قهوه با فاصله زمانی از مصرف مسکنها استفاده شود.
تداخل ژلوفن با قهوه
تداخل ژلوفن با قهوه بیشتر مربوط به دستگاه گوارش است. ژلوفن (ایبوپروفن) میتواند موجب تحریک معده شود و قهوه نیز خاصیت اسیدی دارد، بنابراین مصرف همزمان آنها خطر سوزش معده، درد معده و حتی زخم گوارشی را افزایش میدهد. در صورت مصرف ژلوفن، توصیه میشود قهوه با فاصله زمانی و پس از غذا مصرف شود تا شدت این تداخل کاهش یابد.
تداخل استامینوفن کدئین با قهوه
تداخل استامینوفن کدئین با قهوه به دلیل اثرات متضاد آنها بر سیستم عصبی ایجاد میشود. کدئین خاصیت آرامبخش و خوابآور دارد، در حالی که قهوه یک محرک است. مصرف همزمان استامینوفن کدئین با قهوه میتواند اثر تسکیندهنده دارو را کاهش داده و در برخی افراد باعث تهوع، بیقراری یا تپش قلب شود. به همین علت، هنگام مصرف استامینوفن کدئین بهتر است از مصرف قهوه پرهیز شود.
قهوه با داروهای رقیقکننده خون
داروی وارفارین (Warfarin) یکی از داروهای رقیقکننده خون است که تداخلش با قهوه هنوز بهطور کامل شناخته نشده، اما بعضی منابع علمی هشدار دادهاند که کافئین ممکن است در بعضی افراد اثرات این دارو را تغییر دهد. بهویژه اگر قهوه بیش از حد مصرف شود. در صورت استفاده از داروهای رقیقکننده، بهتر است مصرف قهوهتان را ثابت و متعادل نگه دارید و از هرگونه تغییر ناگهانی در میزان آن پرهیز کنید تا دچار تداخل دارویی قهوه نشوید.
تداخل سیلدنافیل با قهوه
مصرف سیلدنافیل همراه با قهوه ممکن است اثرات قلبی–عروقی دارو را تشدید کند. کافئین میتواند فشار خون و ضربان قلب را افزایش دهد، در حالی که هدف از دارو کنترل مشکلات عروقی است. بنابراین، آگاهی از تداخل دارویی قهوه هنگام مصرف سیلدنافیل ضروری است تا عوارض ناخواسته کاهش یابد.
تأثیر قهوه بر دارو
قهوه حاوی ترکیبات فعالی مثل کافئین، اسید کلروژنیک و تاننهاست. همین ترکیبات میتوانند با بسیاری از داروها تداخل داشته باشند و اثربخشی آنها را تحت تأثیر قرار دهند.
به همین دلیل، شناخت تأثیر قهوه بر دارو برای افرادی که دارو مصرف میکنند بسیار مهم است، زیرا این نوشیدنی ممکن است باعث کاهش جذب دارو، تغییر سرعت متابولیسم آن در بدن یا بروز عوارض جانبی ناخواسته شود. قهوه به چند روش مختلف میتواند بر داروها اثر بگذارد:
-
کاهش جذب دارو از روده: برخی ترکیبات قهوه میتوانند مانع جذب داروهایی مثل لووتیروکسین (داروی تیروئید) یا مکملهای آهن شوند.
-
تغییر در متابولیسم دارو: کافئین ممکن است آنزیمهای کبدی را تحریک یا مهار کند، که در نتیجه داروها سریعتر یا کندتر تجزیه میشوند (مثلاً در مورد کلوزاپین یا سیپروفلوکساسین).
-
اثر متضاد با عملکرد دارو: قهوه محرک سیستم عصبی است و میتواند اثر داروهای آرامبخش، خوابآور یا ضداضطراب را کاهش دهد.
-
تحریک گوارشی: قهوه اسید معده را افزایش میدهد و ممکن است خطر خونریزی یا تحریک معده را در ترکیب با داروهایی مثل آسپرین یا ایبوپروفن بیشتر کند.
در نتیجه، مصرف قهوه همزمان با برخی داروها ممکن است اثربخشی درمان را پایین بیاورد یا حتی به بدن آسیب بزند. برای پیشگیری از تداخل دارویی قهوه و اثرات ناخواسته آن، توصیه میشود داروها را طبق دستور پزشک مصرف کرده، برچسب دارو را با دقت بخوانید و در صورت نیاز زمان نوشیدن قهوه را با مصرف دارو تنظیم کنید (مثلاً با فاصله ۱ تا ۲ ساعت). در موارد خاص، پزشک ممکن است توصیه کند که مصرف قهوه را در طول دوره درمان قطع یا محدود کنید.
آیا قهوه اثر دارو را از بین میبرد؟
قهوه مستقیماً دارو را غیر فعال نمیکند، اما میتواند جذب، متابولیسم یا اثر آن را تغییر دهد. مصرف همزمان قهوه با داروهای مختلف ممکن است اثر درمانی را کاهش دهد یا عوارض جانبی ایجاد کند، بنابراین توجه به تداخل دارویی قهوه و رعایت فاصله زمانی بین دارو و قهوه اهمیت دارد.
سخن آخر
در نهایت، توجه به تداخل دارویی قهوه برای افرادی که دارو مصرف میکنند یک ضرورت واقعیست، نه صرفاً یک توصیه عمومی. انتخاب زمان مناسب برای نوشیدن قهوه و شناخت داروهایی که ممکن است با آن تداخل داشته باشند، نقش مهمی در حفظ سلامت و اثربخشی درمان دارویی دارد.
اگر بهدنبال یک قهوه مطمئن، با کیفیت بالا و فرآوریشده با دقت هستید، اریدو کافی میتواند انتخابی هوشمندانه باشد. در اریدو، قهوههایی با تنوع طعمی بالا و کافئین کنترلشده ارائه میشود تا بتوانید با خیال راحتتر، قهوهای متناسب با نیاز خود انتخاب کنید.
منبع
